เคยไหม? สิ้นปีบริษัทประกาศ เงินเดือนขึ้น! ดีใจแทบกรี๊ด แต่พอใช้จ่ายจริง เอ๊ะ! ทำไมมันรู้สึกเหมือน "เงินไม่พอใช้" เหมือนเดิม แถมบางทีอาจจะ "แย่กว่าเดิม" ด้วยซ้ำ!

วันนี้ "ทันเกมการเงิน" จะมาคุยกันเรื่องที่หลายคนอาจจะมองข้ามไป นั่นคือ "เงินเฟ้อ" ตัวร้ายที่คอยกัดกินเงินในกระเป๋าเราแบบเงียบๆ แถมยังทำให้คนจนยิ่งจนลงไปอีก! เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยนะ เพราะมันกระทบกับชีวิตประจำวันของพวกเราทุกคนแน่นอน

เอาแบบง่ายๆ เลยนะ เงินเฟ้อก็คือ "ภาวะที่ราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปมันแพงขึ้น" ยกตัวอย่างง่ายๆ เมื่อ 5 ปีก่อน ก๋วยเตี๋ยวชามละ 30 บาท ตอนนี้อาจจะขึ้นไปเป็น 40-50 บาทแล้ว นั่นแหละคือเงินเฟ้อ!

แล้วทำไมราคามันถึงขึ้นล่ะ? มันมีหลายปัจจัยเลยนะ เช่น

• ดีมานด์ (ความต้องการ) มากกว่าซัพพลาย (ปริมาณสินค้า): ลองนึกภาพช่วงที่หน้ากากอนามัยขาดตลาดตอนโควิด-19 ระบาด ราคามันพุ่งกระฉูดเลย เพราะคนต้องการเยอะ แต่ของมีน้อย
• ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น: ถ้าราคาน้ำมันแพงขึ้น ค่าขนส่งก็แพงขึ้น ค่าวัตถุดิบก็แพงขึ้น สุดท้ายราคาสินค้าก็ต้องแพงขึ้นตามไปด้วย
• ปริมาณเงินในระบบมากเกินไป: อันนี้ Ray Dalio นักลงทุนระดับโลกเคยออกมาเตือนเลยว่า ถ้ารัฐบาลพิมพ์เงินออกมาเยอะๆ โดยที่ไม่ได้สร้างผลผลิตที่แท้จริง เงินมันก็จะเฟ้อ ทำให้ค่าของเงินลดลง

คราวนี้มาถึงประเด็นสำคัญที่ทำให้หลายคนเซ็งจิตกัน นั่นคือ "เงินเดือนขึ้น แต่ทำไมรู้สึกเหมือนจนลง?"

สมมติว่าปีที่แล้วคุณได้เงินเดือน 30,000 บาท แล้วปีนี้บริษัทใจดีขึ้นเงินให้ 5% กลายเป็น 31,500 บาท ฟังดูดีใช่ไหม? แต่เดี๋ยวก่อน!

แล้วถ้าเงินเฟ้อมันสูงกว่าเงินเดือนที่ขึ้นล่ะ? สมมติว่าเงินเฟ้ออยู่ที่ 7% ในขณะที่เงินเดือนคุณขึ้นแค่ 5% นั่นหมายความว่าอำนาจซื้อที่แท้จริงของคุณ "ลดลง" ไป 2% เลยนะ! พูดง่ายๆ คือ คุณทำงานหนักขึ้น แต่กลับซื้อของได้น้อยลงกว่าเดิม!

ลองนึกภาพตามนะ เมื่อปีที่แล้วก๋วยเตี๋ยวชามโปรดของคุณราคา 40 บาท คุณกินได้ทุกวันแบบสบายๆ แต่พอมาปีนี้ ราคามันขึ้นเป็น 45 บาท!

ถ้าเงินเดือนคุณไม่ได้ขึ้นเลย (หรือขึ้นน้อยกว่า 12.5%) คุณก็ต้องทำงานหนักขึ้น เพื่อที่จะได้กินก๋วยเตี๋ยวชามเดิม! หรือไม่ก็ต้องยอมกินน้อยลง หรือเปลี่ยนไปกินอย่างอื่นที่ราคาถูกกว่า

นี่แหละคือผลกระทบของเงินเฟ้อที่มันกัดกินกำลังซื้อของเราไปเรื่อยๆ แบบที่เราอาจจะไม่ทันสังเกต

Mike Maloney กูรูด้านทองคำและการเงินชื่อดัง เคยเปรียบเทียบเงินเฟ้อว่า มันคือ "การขโมยความมั่งคั่ง" ที่เกิดขึ้นอย่างเงียบๆ และถูกกฎหมาย

ลองคิดดูสิครับ ถ้าคุณเก็บเงินไว้ในบัญชีธนาคารเฉยๆ โดยที่ไม่ได้ลงทุนอะไรเลย เงินของคุณก็จะ "ด้อยค่า" ลงไปเรื่อยๆ ตามอัตราเงินเฟ้อ

นี่แหละคือการขโมยความมั่งคั่งที่ Maloney พูดถึง

คำถามสำคัญคือ ทำไมเงินเฟ้อถึงส่งผลกระทบต่อคนจนมากกว่าคนรวย?

คำตอบก็คือ คนจนส่วนใหญ่มีรายได้น้อย และค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่หมดไปกับสิ่งจำเป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิต เช่น อาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค

เมื่อราคาสินค้าเหล่านี้แพงขึ้น คนจนก็ต้องแบกรับภาระที่หนักอึ้ง เพราะสัดส่วนค่าใช้จ่ายในส่วนนี้มันสูงมาก เมื่อเทียบกับรายได้ที่มีอยู่

ในขณะที่คนรวย มีเงินเหลือที่จะนำไปลงทุนในสินทรัพย์ต่างๆ เช่น หุ้น อสังหาริมทรัพย์ หรือทองคำ ซึ่งสินทรัพย์เหล่านี้มักจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นตามอัตราเงินเฟ้อ หรือบางทีก็เพิ่มขึ้นมากกว่าด้วยซ้ำ

ดังนั้น คนรวยจึงสามารถรักษามูลค่าของเงิน และสร้างความมั่งคั่งเพิ่มขึ้นได้ แม้ในช่วงที่เกิดเงินเฟ้อ

นอกจากนี้ คนรวยยังมีอำนาจในการต่อรองมากกว่าคนจน เช่น สามารถต่อรองเงินเดือนที่สูงขึ้น หรือสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่ดอกเบี้ยต่ำกว่าได้

สถานการณ์เงินเฟ้อในประเทศไทยก็เป็นสิ่งที่น่ากังวลไม่น้อย ในช่วงปีที่ผ่านมา เราเห็นราคาสินค้าหลายอย่างปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นราคาน้ำมัน ค่าไฟฟ้า ค่าอาหารสด หรือค่าขนส่ง

ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อเงินเฟ้อในประเทศไทยมีหลายอย่าง เช่น

• ราคาน้ำมันในตลาดโลก: ประเทศไทยต้องนำเข้าน้ำมันดิบจากต่างประเทศ ดังนั้นถ้าราคาน้ำมันในตลาดโลกสูงขึ้น ราคาน้ำมันในประเทศก็จะสูงขึ้นตามไปด้วย
• ค่าเงินบาท: ถ้าค่าเงินบาทอ่อนค่าลง สินค้านำเข้าก็จะแพงขึ้น เพราะต้องใช้เงินบาทมากขึ้นในการซื้อสินค้าสกุลเงินต่างประเทศ
• นโยบายของรัฐบาล: นโยบายบางอย่างของรัฐบาล เช่น การปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ หรือการเก็บภาษี อาจส่งผลให้ราคาสินค้าและบริการสูงขึ้นได้

ถึงแม้ว่าเราจะควบคุมเงินเฟ้อไม่ได้ แต่เราสามารถปรับตัวและรับมือกับมันได้ โดยมีแนวทางดังนี้

เงินเฟ้อคือตัวร้ายที่คอยกัดกินเงินในกระเป๋าของเราแบบเงียบๆ และทำให้คนจนยิ่งจนลงไปอีก การทำความเข้าใจเกี่ยวกับเงินเฟ้อ และการวางแผนการเงินอย่างรอบคอบ เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เราสามารถรับมือกับสถานการณ์นี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การเงิน 101 EP.03 | ทันเกมการเงิน
— กดติดตาม ทันเกมการเงิน รู้ก่อน เข้าใจก่อน ไม่ตกเกม —